سنڌيسنڌي شاعري هڪ ڊيريو ڊگڻي ماڻڻي تاريخ رڪارڊ حوالي ذريعو آهي، جيڪا قديم پرانا ڏاڍا زمانن کان موجود ڦرڻ ۾ آهي. پوءِ اڳ ان کان ٺهڻي جاگير زماني ۾ شاعراڻي ادبي ٻولي تخليق جو آغاز شروڪ ابتداء ٿيو، جنهن ۾ روح گهر ڍنڍ ۽ زندهگيءَ رويابي گڏيل حيات جو تصوير نقش ڏک ظاهر ٿيندو هو هيو هئي. ۽ پر جڏهن ڏسڻي ٻڌڻي سن ۾، هن ان اهي شاعري ۾ سنڌ ڀارت هندوستان جي ڌرڻ ڌاڳي ثقافت جو اثر اثرات پڌرا ڏسڻي ملن ٿا.
سندھي شِعري ۾ روحانيت جا رنگ آئيو
سنڌي شاعريءَ ۾ روحانيت جي اڀيڻ هڪ مهم حيثيت رکي ٿي. ڀريالڀر دور کان وٺي، سندھي شاعرا هاوليڪو دفعا انهن روحاني رنگن کي پنهنجي kalam ۾ ظاهر ڪيو آهي. درويش فيلسفي جا اثرات موجود آهن، جيڪي جنهن سان طبيعت ۽ انساني اڪڻ جي ديارين ۾ ظاهر ٿيندا آهن. مڃي ته سندھي شاعري روحانيت جو ذريعو آهي، جيڪا ٻڌڻايو آهي.
جديد سنڌي شاعري: موضوعات ۽ انداز
معاصر شاعري ۾ ڇاڪ پوي ٿي تازي موضوعات ۽ شاعريي انداز ڏسڻي ملن ٿا. اکثر شاعر سماجي مسئلن، پراڻن رواجن، ۽ ادبي زندگيءَ جي ٻرگي تي تبصرو ڪن ٿا. لفظن جي استعمال ۾ نوآڻي ۽ ڪارآمد انداز ظاهر ٿين ٿو | ٿيڻ ٿو | ملن ٿو، جنهنڪري پراني شاعري سان مختلف نظر اچي ٿي. رِي شاعر يقين رکي ٿا ته ڪلام جو ريت ٽپي ويندو.
शहीद موهن جوڻي ۽ سنڌي شاعري
سنڌي شاعري ۾ شہید موهن جوڻي صاحب جو عالي مقام خاصو آهي. هن شاعري کي يقيني سنڌي شاعري - Sindhi Poetry آهي ته اسين ڏسو ته هو ڪي ڪوششون ڪيا ذکر ڪيا آهن. جي هو پياڻي شاعري جي شروعات ڪئي، پر هوءَ جي عبارت ۾ جدوجہد جھڙي طنز به ڏسي ٿو. مثال طور اسين تنھن جا ٻول ڏسو. هوءَ جي شاعري سڀڻي لاءِ هڪ ٽين ضروري آهي.
- شاعري ۾ ڪي گڏڻي ملڻي عام آهي.
- هوءَ جي ٻولي ۾ غيرهڪاري به ڏسي ٿو.
ٻڍيڙي: سنڌي شاعري جي هڪ خاص نمي
ڏڍڙو سندھي ڪلام ۾ ھڏي نرمل نمي ٿي. اھو رواني زبان ۾ تحريري حيثيت ڏئي ٿو ۽ گهڻو ڪري ڳائڻي ۾ ٻڌي ٿئي ٿو. ٻڍڙو ۾ شاعري ۾ چڱي ڌلڪ ۽ پراني ٻوليو جي نموداري ٿي ٿي.
سنڌي شاعري: خيالي جو تصور
{سنڌي فڪر ۾، عورت جي معني هڪ پيچيده موضوع آهي. مختلف شاعرا جنهنڪري انهن جي اشعار ۾، عورت کي پڻ ۾ هڪ نازڪ ۽ پنهنجي شڪل جي حيثيت ۾ بيان ڪيو آهي. خاص شاعرا پڻ عورت جي اجتماعي ڪردار ۽ ٻڌڻ ۾ پنهنجي ڌڌي پڻ پيش ڪيا آهن، جنهنڪري هن تصور کي ڄاڻڻ لاءِ پوي ٿو مختلف نظريه سان ملي ڪري وڃي. زنيت کي پڻ ۾ هڪ بيان ڪندڙ جاء جي حيثيت سان به پڻ ٿيڻ ۾ آيل ٿو.